今有一问:一个物体在斜面上静止,此时向物体施加垂直于斜面坡度方向(垂直于纸面向内)的力F F F ,物体将会如何运动?
定性分析:# 物体在静止状态时,受到沿斜面向下的力(m g sin θ mg\sin\theta m g sin θ )和与相对运动趋势相反的静摩擦力 (相对运动趋势,即,以斜面作为参照系,除去静摩擦力以外的其他力的合力方向) 物体在受到力F F F 作用后,相对运动趋势改变,此时静摩擦力将会逆着F F F 与m g sin θ mg\sin\theta m g sin θ 的合力方向(静摩擦力),大小与这些力的合力相等。 当F F F 足够大时,物体开始运动。这个瞬间,静摩擦力变为滑动摩擦力 ,其方向将会逆着物体运动方向 (而不是像静摩擦力那样,与其他力的合力方向相反)。其大小由其对斜面的正压力(m g cos θ mg\cos\theta m g cos θ )和二者之间的滑动摩擦因数(μ \mu μ )有关。
运动方程# 更进一步,我们尝试求解这一运动的轨迹。取x , y x,y x , y 轴沿着F , F 1 F,F_1 F , F 1 方向,由经典力学运动方程:
m ∂ 2 r ⃗ ∂ t 2 = F x ^ + F 1 y ^ − f ∣ v ∣ ∂ r ⃗ ∂ t m\frac{\partial^2 \vec r}{\partial t^2}=F\hat x+F_1\hat y-\frac{f}{|v|}\frac{\partial \vec r}{\partial t} m ∂ t 2 ∂ 2 r = F x ^ + F 1 y ^ − ∣ v ∣ f ∂ t ∂ r 写成分量方程(正交分解):
d v x d t + f v x 2 + v y 2 v x = F / m d v y d t + f v x 2 + v y 2 v y = F 1 / m \begin{align} \frac{\text{d} v_x}{\text{d}t}+\frac{f}{\sqrt{v_x^2+v_y^2}}v_x=F/m\\ \frac{\text{d} v_y}{\text{d}t}+\frac{f}{\sqrt{v_x^2+v_y^2}}v_y=F_1/m\\ \end{align} d t d v x + v x 2 + v y 2 f v x = F / m d t d v y + v x 2 + v y 2 f v y = F 1 / m 数值求解# 解析解很难求解,考虑数值求解:
v x ( t n ) − v x ( t n − 1 ) Δ t + f v ( t n ) v x ( t n ) = F / m v y ( t n ) − v y ( t n − 1 ) Δ t + f v ( t n ) v y ( t n ) = F 1 / m v ( t n ) = v x 2 ( t n ) + v y 2 ( t n ) \frac{v_x(t_{n})-v_x(t_{n-1})}{\Delta t}+\frac{f}{v(t_n)}v_x(t_n)=F/m\\ \frac{v_y(t_{n})-v_y(t_{n-1})}{\Delta t}+\frac{f}{v(t_n)}v_y(t_n)=F_1/m\\ v(t_n) = \sqrt{v_x^2(t_n)+v_y^2(t_n)} Δ t v x ( t n ) − v x ( t n − 1 ) + v ( t n ) f v x ( t n ) = F / m Δ t v y ( t n ) − v y ( t n − 1 ) + v ( t n ) f v y ( t n ) = F 1 / m v ( t n ) = v x 2 ( t n ) + v y 2 ( t n ) 化简为:
v x ( t n + 1 ) − v x ( t n ) + f Δ t v ( t n ) v x ( t n ) = F Δ t / m v x ( t n + 1 ) = ( 1 − f Δ t v ( t n ) ) v x ( t n ) + F Δ t / m v_x(t_{n+1})-v_x(t_{n})+\frac{f\Delta t}{v(t_n)}v_x(t_n)=F\Delta t/m\\ v_x(t_{n+1})=\left(1-\frac{f\Delta t}{v(t_n)}\right)v_x(t_n)+F\Delta t/m\\ v x ( t n + 1 ) − v x ( t n ) + v ( t n ) f Δ t v x ( t n ) = F Δ t / m v x ( t n + 1 ) = ( 1 − v ( t n ) f Δ t ) v x ( t n ) + F Δ t / m 对于y y y 分量,情况类似。初始条件为v = 0 v=0 v = 0 。由以上递推公式可以求解t n t_n t n 时刻的速度。下图展示了1 ns 1\; \text{ns} 1 ns 的时间内,物块的运动轨迹。
以下是模拟代码:
clear;clc;
theta = 20 / 180 * pi ;
m = 2 ;
g = 9.8 ;
mu = 0.7 ;
F = 10 ; %N
F1 = m*g*sin(theta);
para.f = mu*m*g*cos(theta);
para.delta = 0.0000000000001 ;
para.m = m;
vxn = 0.0000001 ;
vyn = 0 ;
vx_arr = [];
vy_arr = [];
for j = 1 : 100000
vx_arr = [vx_arr,vxn];
vy_arr = [vy_arr,vyn];
%tn = j*para.delta;
para.v = sqrt(vxn^2+vyn^2);
para.F = F;
vxn = vxnp1(vxn,para);
para.F = F1;
vyn = vxnp1(vyn,para);
end
rx = intarr(vx_arr);
ry = intarr(vy_arr);
ax = axes;
plot(ax,rx,ry, '*' );
ax.XDir = 'reverse' ;
ax.YDir = 'reverse' ;
xlabel(ax, 'x [m]' );
ylabel(ax, 'y [m]' );
myAxStyle(ax);
%%
function rr = vxnp1 ( vxn , para )
rr = ( 1 -para.f*para.delta/(para.v))*vxn+para.F*para.delta/para.m;
end
%%
function rr = intarr ( arr )
rr = arr;
for j = 1 :length(arr)
rr(j) = sum(arr( 1 :j));
end
end
解析解尝试# 首先,尝试求解齐次方程:
1 + ( v y v x ) 2 d v x = − f d t h ( v x / v y ) = − f t + C \sqrt{1+(\frac{v_y}{v_x})^2}\text{d}v_x=-f\text{d}t\\ h(v_x/v_y)=-ft+C 1 + ( v x v y ) 2 d v x = − f d t h ( v x / v y ) = − f t + C 其中,
h ( x ) = 1 + x 2 + ln ∣ x + 1 + x 2 ∣ − 1 h(x)=\sqrt{1+x^2}+\ln|x+\sqrt{1+x^2}|-1 h ( x ) = 1 + x 2 + ln ∣ x + 1 + x 2 ∣ − 1 是超越函数,无法写出其逆函数的解析表达式,记其逆为h − 1 h^{-1} h − 1 ,则:
v x = v y h − 1 ( c x − f t ) v y = v x h − 1 ( c y − f t ) v_x = v_yh^{-1}(c_x-ft)\\ v_y = v_xh^{-1}(c_y-ft) v x = v y h − 1 ( c x − f t ) v y = v x h − 1 ( c y − f t ) h − 1 ( c x − f t ) = 1 h − 1 ( c y − f t ) c x = h ( 1 h − 1 ( c y − f t ) ) + f t h^{-1}(c_x-ft)=\frac{1}{h^{-1}(c_y-ft)}\\ c_x=h(\frac{1}{h^{-1}(c_y-ft)})+ft h − 1 ( c x − f t ) = h − 1 ( c y − f t ) 1 c x = h ( h − 1 ( c y − f t ) 1 ) + f t c x = h ( 1 h − 1 ( c y ) ) , c y = h ( 1 h − 1 ( c x ) ) c_x=h(\frac{1}{h^{-1}(c_y)}),c_y=h(\frac{1}{h^{-1}(c_x)}) c x = h ( h − 1 ( c y ) 1 ) , c y = h ( h − 1 ( c x ) 1 ) c x = c y = c c_x=c_y=c c x = c y = c ( c − f t ) = h ( 1 h − 1 ( c − f t ) ) (c-ft)=h(\frac{1}{h^{-1}(c-ft)}) ( c − f t ) = h ( h − 1 ( c − f t ) 1 ) h ( 1 / x ) = 1 x 1 + x 2 + ln ∣ 1 + 1 + x 2 ∣ − ln ∣ x ∣ − 1 h(1/x)=\frac{1}{x}\sqrt{1+x^2}+\ln|1+\sqrt{1+x^2}|-\ln|x|-1\\ h ( 1/ x ) = x 1 1 + x 2 + ln ∣1 + 1 + x 2 ∣ − ln ∣ x ∣ − 1 求解不定积分:
∫ 1 + ( q x ) 2 d x = ∫ x 2 x 2 d x 1 + ( q x ) 2 = − q 2 q ∫ ( x / q ) 2 d q x 1 + ( q x ) 2 = − q ∫ d t 1 t 2 1 + t 2 = − q ∫ d tan θ cos 2 θ sin 2 θ 1 cos θ = − q ∫ 1 sin 2 θ cos θ d θ = − q ∫ [ 1 cos θ + cos θ sin 2 θ ] d θ \begin{align} \int\sqrt{1+(\frac{q}{x})^2}\text{d}x&=\int\frac{x^2}{x^2}\text{d}x\sqrt{1+(\frac{q}{x})^2}\\ &=-\frac{q^2}{q}\int (x/q)^2\text{d}\frac{q}{x}\sqrt{1+(\frac{q}{x})^2}\\ &=-{q}\int\text{d}t\frac{1}{t^2}\sqrt{1+t^2}\\ &=-q\int\text{d}\tan\theta\frac{\cos^2\theta}{\sin^2\theta}\frac{1}{\cos\theta}\\ &=-q\int\frac{1}{\sin^2\theta\cos\theta}\text{d}\theta\\ &=-q\int[\frac{1}{\cos\theta}+\frac{\cos\theta}{\sin^2\theta}]\text{d}\theta\\ \end{align} ∫ 1 + ( x q ) 2 d x = ∫ x 2 x 2 d x 1 + ( x q ) 2 = − q q 2 ∫ ( x / q ) 2 d x q 1 + ( x q ) 2 = − q ∫ d t t 2 1 1 + t 2 = − q ∫ d tan θ sin 2 θ cos 2 θ cos θ 1 = − q ∫ sin 2 θ cos θ 1 d θ = − q ∫ [ cos θ 1 + sin 2 θ cos θ ] d θ